
Yaklaşık 8- 9 yıl önce sessiz sedasız gelişen kripto paralar, son yıllarda altın çağını yaşamaya başladı. İlk yıllarda sessiz sedasız geliştirilse de, son zamanlarda devlet başkanlarının, dev yatırım şirketlerinin bile dikkatini çekmeyi başardı. Teknoloji ve internet dünyasına uzak olan kişiler için büyük bir soru işareti olan kripto paralar, güvenlik açısından kriptoloji bilimini kullanarak, matematik temelli şifrelenen, dijital ve sanal para birimi olarak tanımlanır.
Aslında kripto para tanımına çok da uzak değiliz. Cebimizde taşıdığımız banka kartlarımızla, sanal kartlarımızla, yıllardır sanal ortamda yaptığımız her işlemde bu paraları kullanıyoruz. Yaptığımız işlemlerde bankaların kasalarından fiziksel para çıkışı olmadan sanal paralar harcıyoruz. Bunlar bir bakıma kripto para olarak değerlenirilebilir. Yeni nesil kripto paralar, temelde bu mantıkla çalışırken, organik bir yapıda olması yani herhangi bir hükümet veya merkezi otorite tarafından yönetilmemesi, diğer para birimlerine nazaran bu kadar çok ilgi görmesini ve sevilmesini sağladı. Henüz herhangi bir hükümet veya merkezi otorite tarafından yönetilmemesi kripto paralara güveni de arttırıyor.
Tarih kaynaklarına baktığımızda mevcut kullandığımız parasal sistemin Lidyalılar tarafından ortaya çıkarıldığı yazar. Peki kripto paralar nasıl oraya çıktı ve kaynağı ne, kim? Bu soru internet dünyasıyla içli dışlı olan ve özellikle kripto paralara yani bitcoine ilgi duyan herkesin merak ettiği sorudur. Kaynaklar incelendiğinde Bitcoin’in kurucusu olarak “Satoshi Nakamoto” işaret edilse de bu ismin kimi veya neyi temsil ettiği halen soru işareti olarak köşede duruyor. Bitcoin, sanal dünyada en çok benimsenen kriptolu para birimi olsa da bu para biriminin atası diyebileceğimiz Sahoshi Nakamoto takma ismini kullanan bir kişi veya grupla ilgili bir çok söylenti dolaşsa da bu kişinin veya grubun kim olduğu şu an net olarak bilinmiyor.
Bu paraların merkezi bir otorite veya hükümete bağlı olmadığını değinmiştik. Tamamen kullanıcı temelli bir modele sahip olan bu paraların üretimi ile ilgili olarak bilinmesi gereken her kripto paranın belirli bir üretim sınırının olmasıdır. Kripto paralardan Bitcoin’in ilk yayınlanan protokollerinde sadece 21 milyon bitcoin bulunabilir maddesi yer almaktadır. Üretim açısından bir sınır konulması, bu paraya olan rağbeti her geçen gün arttırırken parayı bulmak da zorlaşıyor ve para daha küçük parçalara bölünüyor. Bu parayı üretmek ve bu paraya sahip olmak için bir bakıma madenci olmanız gerekiyor. Altın bulmak için kazı yapmak gerekirken, kripto parayı bulmak için de matematik problemlerinin yazılımlar tarafından çözülmesi lazım. Herkes çözebilme ve üretebilme hakkına sahip olduğu için kripto paraları en çok çalışan daha çok üretebilir. Siz de kripto para üretmek istiyorsanız temel olarak işlemci gücüne ve internet bağlantısına sahip olmanız gerekiyor. İşlemci gücü ve internet bağlantısına sahipseniz kripto para üreticilerinden biri de siz olabilirsiniz.
Bitcoin
489435 TL
3.77098%
Ethereum
29888 TL
3.16352%
Binance Coin
5224.06 TL
0.25054%
Dogecoin
5.88 TL
16.40892%
XRP
13.13 TL
-2.86344%
Tether
8.29 TL
0.17989%
Cardano
13.19 TL
-6.66445%
Polkadot
327.15 TL
-4.06882%
Bitcoin Cash
11577.94 TL
-1.52526%
Litecoin
2814.85 TL
-5.25043%
Uniswap
326.9 TL
-3.75193%
Chainlink
397.02 TL
-0.13044%
VeChain
1.92 TL
-4.42666%
Ethereum Classic
951.79 TL
-16.45362%
Stellar
5.14 TL
-6.27234%
Theta Network
102.31 TL
0.03893%
Solana
363.6 TL
2.56858%
TRON
1.23 TL
-6.93767%
Filecoin
1242.4 TL
-1.61894%
Wrapped Bitcoin
489298 TL
3.37713%
EOS
84.05 TL
-10.30387%
OKB
279.84 TL
1.56621%
Monero
3853.79 TL
-7.09716%
NEO
958.41 TL
-6.59469%
Binance USD
8.25 TL
-0.04963%
Bitcoin SV
3212.65 TL
-6.79698%
Cosmos
233.17 TL
10.19057%
Terra
139.1 TL
1.09793%
IOTA
17.84 TL
-5.68693%
Klaytn
19.25 TL
0.30049%
Aave
3730.86 TL
-1.76339%
Tezos
58.06 TL
-4.3454%
FTX Token
501.21 TL
3.99053%
BitTorrent
0.064618 TL
-8.47577%
Maker
45187 TL
7.70923%
Crypto.com Coin
1.59 TL
0.13703%
Avalanche
314.84 TL
-10.05865%
Huobi Token
218.18 TL
3.6973%
Algorand
12.69 TL
-5.60376%
cDAI
0.177175 TL
0.22614%
Polygon
6.23 TL
-4.45195%
cUSDC
0.181516 TL
0.16863%
Dai
8.27 TL
-0.01843%
THORChain
147.86 TL
2.26077%
Dash
3379.91 TL
-5.00025%
Kusama
3683.31 TL
2.55082%
Compound
6332.45 TL
4.91362%
NEM
3.31 TL
-3.20731%
Zcash
2555.48 TL
-0.90006%
Elrond
1564.58 TL
-2.07727%
Waves
267.81 TL
-4.2038%
Synthetix Network Token
155.13 TL
-5.16284%
Zilliqa
1.91 TL
-2.77187%
LEO Token
23.84 TL
1.62004%
Chiliz
4.22 TL
-2.29952%
Holo
0.125795 TL
-0.12256%
Sushi
130.22 TL
-7.76632%
Decred
1686.4 TL
1.20257%
Amp
0.584525 TL
-7.40315%
Celsius Network
55.82 TL
5.60595%
Qtum
206.2 TL
-19.42717%
Hedera Hashgraph
2.49 TL
-6.30933%
Enjin Coin
20.7 TL
-4.32161%
Bitcoin Gold
1085.7 TL
-4.16415%
Fantom
7.45 TL
22.99795%
Basic Attention Token
12.13 TL
-3.09749%
Stacks
16.89 TL
1.65649%
DigiByte
1.24 TL
0.57167%
NEXO
31.11 TL
2.10692%
TerraUSD
8.26 TL
-0.07838%
Bitcoin Diamond
88.59 TL
57.669%
Siacoin
0.345686 TL
-4.20734%
The Graph
13.51 TL
-0.72278%
Ontology
20.02 TL
-7.80884%
Decentraland
11.99 TL
-5.2587%
Telcoin
0.28657 TL
-7.75833%
yearn.finance
438420 TL
1.55421%
OMG Network
100.08 TL
-15.96837%
Horizen
1260.52 TL
20.15756%
Pirate Chain
74.64 TL
52.83308%
0x
16.42 TL
-7.63616%
Huobi BTC
470022 TL
-5.10537%
UMA
210.19 TL
-0.98739%
Ravencoin
1.45 TL
-3.64747%
Liquity USD
8.3 TL
0.54377%
Bancor Network Token
63.5 TL
0.02294%
IOST
0.547391 TL
-8.34916%
Helium
147.03 TL
-0.9332%
Nano
83.79 TL
-2.47093%
SwissBorg
11.4 TL
3.84362%
XDC Network
0.843619 TL
-9.70917%
Lisk
71.18 TL
-24.97417%
Harmony
1.08 TL
-5.73026%
Venus
991.66 TL
5.9994%
Paxos Standard
8.25 TL
-0.17313%
Güzel ve açıklayıcı ☺