Acemi kripto para yatırımcıları için 5 temel tavsiye

Kripto para ve kripto para üzerine yatırım yapma alışkanlıkları son günlerde insanlar arasında gittikçe artan bir davranış biçimi haline geldi. 2008 yılında Japon Satoshi Nakamoto tarafından çıkarılan Bitcoin (BTC) ile birlikte başlayan kripto sanal para kavramı, yıllar geçtikçe daha fazla insanın ilgisini çekmeyi başardı. Özellikle Bitcoin’in 2016 yılındaki muazzam değer kazanımı ile birlikte Bitcoin al sat işlemleri ve bunun yapıldığı borsaların işlem hacmi gün geçtikçe büyüdü ve Bitcoin’e alternatif olarak tabir edilebilecek altcoin kavramı ortaya çıktı. Aslında altcoin, açılımı itibariyle de alternatif coin (alternative coin) demektir. Bu coinlerin sayısı her geçen gün çoğalmaktadır ve şu an piyasalarda farklı değerler üzerinden işlem gören binlerce altcoin bulunmaktadır.

Hal böyle olunca, kripto sanal paralara yatırım yapmayı düşünen yatırımcıların kafasında pek çok soru işareti belirmiştir. Ayrıca piyasada bulunan bilgi kirliliği nedeniyle doğru cevaplara ulaşmak da gün geçtikçe zorlaşmaktadır. Bu yazımızda, acemi kripto para yatırımcılarına kripto para piyasalarında dikkat etmeleri gereken 5 tavsiye vereceğiz.

1.      Sabırlı olun.

Pek çok diğer yatırımda olduğu gibi kripto sanal para piyasalarında da yatırımınızın getiri sağlaması çok kısa vadede olmayacaktır. Kripto paralar her ne kadar halk arasında kısa vadede çok yüksek getiri elde edilebilecek yatırım türü olarak görülse de bunların böyle bir vaadi veya fonksiyonu yoktur. Ayrıca bunlar, yatırımcısına böyle bir beklentiye girmesi yönünde bir çağrı da yapmamaktadır.

Diğer tüm finansal yatırım borsalarının olduğu gibi kripto sanal para borsalarının da çalışma mantığı aynıdır. Tıpkı finansal borsalarda işlem gören hisse senetlerinin değerleri onlara olan taleple ölçüldüğü gibi kripto sanal paralarda da paranın değeri yani fiyatı ona olan talebin karşılığıdır. Örneğin; 1 Bitcoin bugünkü değerine ona olan talebin fazla olması nedeniyle ulaşmıştır. Aslında değer denilen şey de insanların ona olan isteğinden kaynaklanır. Bir şeyi ne kadar fazla insan isterse o şey o kadar değerli olur.

Bu kural, kripto sanal para piyasalarında da geçerlidir. Ancak, meselenin temel mantığı her ne kadar bu şekilde olsa da durum göründüğü kadar basit değildir. Çünkü, piyasada bulunan küçük aktörlerin davranışları, piyasanın tamamına doğrudan etkide bulunmaz. Ancak, piyasada, piyasanın tamamına etkide bulunabilecek bazı büyük yatırımcılar veya bir araya gelebilen ve ellerinde küçük miktarlar bulunduran yatırımcı grupları bulunur. Bu kişi veya grupların davranışları piyasanın tamamına etki eder. Bu duruma aşağıda değineceğiz. İnsan içinde bulunduğu bir ekonomik toplulukta genel olarak rasyonel davranır ve kazancını maksimuma ulaştırmak ister. Bu durum, kısa vadede ortaya çıkan yükselmelerin veya düşüşlerin sürekli devam edeceği yanılgısını doğurabilir. Bu nedenle bu şekilde yaşanan yükselme veya düşüşlerin sürekli olacağı algısına kapılıp elinizdeki kripto parayı hemen satma veya yeni kripto paralar alma şeklinde davranışlara girmek genelde çok fazla getiri sağlamaz.

Kripto sanal paralar, esasında borsada işlem görmesi amacıyla üretilmiş değer araçları değildir. Onların ilk amacı adlarından da anlaşılacağı üzere para fonksiyonu göstermek yani insanlar arasındaki alışverişlerde kullanılmaktır. Blockchain teknolojilerinin güven veren yapısı ve mobil teknolojilerin hayatımızın her alanında hızla artan bir şekilde yer alması sonucu bu teknolojinin geleceği pek çok uzmana göre parlaktır. Dolayısıyla, bu piyasaya yapılacak yatırımlarda sabırlı olup, uzun vadeyi hedeflerseniz, daha yüksek getiri elde edebilirsiniz.

2.      Portföy risklerinden kaçının.

Kripto sanal para piyasalarında işlem yapma kararı alan pek çok acemi yatırımcı bu piyasaların devasa büyüklüğü ve değerine değer katan bazı kripto paraların ilk başlarda ne kadar düşük fiyatlardan işlem gördüğünü gördükten sonra yine bahsettiğimiz gibi kısa vadede yüksek getiri elde etme amacıyla yatırım yapmaktadır. Bu düşünceden hareketle pek çoğu, farklı altcoine haklarında hiçbir bilgi sahibi olmadan yatırım yapmakta ve yatırımlarının portföy aralığını çok geniş tutmaktadır. Bu durum, acemi yatırımcılar tarafından sanılanın aksine faydadan çok zarara sebep olacaktır.

Yatırımınızı, ileride illa ki biri değerlenir diyerek pek çok farklı kripto sanal paraya yatırmanız, size pek çok ek maliyet çıkaracak ve belki de ufak bir araştırmayla çok verimsiz olduğunu görebileceğiniz kripto paralar üzerine boş hayaller kurmanıza neden olacaktır. Bu kadar çok alternatifin olduğu bir piyasada, paraların değer kazanmasının en önemli şartının ona olan talebin artması olduğundan bahsetmiştik. Sıradan bir şekilde ortaya çıkan ve mevcut piyasada bulunan kripto paralardan hiçbir farkı olmayan bir paraya yönelik talebinin artması oldukça düşük bir ihtimaldir. Ancak, mevcut kripto paralardan daha yenilikçi ve kolay kullanıma sahip bir paranın ortaya çıkması o paraya olan talebi de arttıracaktır.

Ayrıca, portföyünüzü çok fazla kripto para arasında bölüştürmeniz durumunda bunların her birinin ayrı ayrı takibi ekstra külfet oluşturacak ve eksik bilgi ile yapılan yatırımlar belki de çok verimsiz bir kripto para üzerine vakit harcamanıza neden olacaktır. Hatta bunun yol açtığı en büyük sorun paranızın nerede olduğunun unutulması olabilir. Yatırım yapmadan önce, yatırım yapılacak kripto para ile ilgili önceden yapılan teknik bir araştırma o para hakkında az çok bir kanaatinizin oluşmasını sağlar. Dolayısıyla portföyünüzü çok fazla para arasında bölüştürmek yerine güven veren ve geleceği olan kripto paralara yapacağınız yatırım daha yüksek getiri elde etmenizi sağlayacaktır.

3.      Güvenli ve kurumsal borsalarda işlem yapın.

Kripto sanal paraların bu kadar yaygınlaşması ve para çeşitlerinin çoğalması bu paraların işlem gördüğü borsa sayısının da gün geçtikçe artmasına yol açmıştır. Piyasada pek çok irili ufaklı kripto para borsası bulunmakta ve bunlar kripto paralar üzerinden işlem yapılmasına olanak tanımaktadır. Türkiye’de bulunan bazı kripto para borsalarına örnek olarak; paribu, koinim ve btcturk platformları verilebilir.

Piyasada bu kadar çok borsa bulunması sebebiyle yatırımınızı hangi borsa üzerinde değerlendireceğiniz bir problem olarak karşınıza çıkar. Çünkü, her ne kadar yatırımınız sanal ortamda, blockchain sistemleri ile güvende olsa da nadiren bazı kripto sanal paralara bazı dönemlerde siber saldırılar yapılmış ve bunların bazıları da başarılı olmuştur. Böyle bir durumda, yatırımınızın kimliği belirsiz birtakım siber hırsızlara gitmesini önlemeyi amaçlayan büyük çaplı kurumsal borsalar paranızın çalınan miktarının tarafınıza iadesi gibi bazı ek güvenceler sağlamaktadır.

Dolayısıyla, hem basit arayüz ile kullanım kolaylığı hem de siber saldırı risklerine karşı bir güvence vermesi açısından kurumsal altyapıya sahip saygın borsaları tercih etmeniz yatırımınızın güvenliği açısından önemli bir avantaj sağlayacaktır.

4.      Spekülasyonlara aldanmayın.

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi kripto para borsalarında yaptığı davranışlarla borsanın tamamına etki edebilen büyük yatırımcılar veya yatırımcı grupları vardır. Bu gruplar, bazı durumlarda yüklü miktarda kripto para alımı veya satımı yaparak paranın değeri ile oynarlar. Bu şekilde ortaya çıkan piyasa davranışına spekülasyon adı verilir.

Spekülasyonun amacı; piyasadaki kripto paranın fiyatını sebepsiz yere oynatarak küçük yatırımcıları panikletmek ve istedikleri duruma göre piyasadaki kripto para arz veya talebini arttırmaktır. Arz veya talebin hangisinin arttırılacağı ve bundan ne şekilde fayda sağlanacağı spekülatörün amacına bağlıdır. Örneğin, bir spekülatör, düşük fiyattan kripto para almak isterse, öncelikle elinde bulunan yüklü miktarda paranın büyük bir kısmını piyasaya satarak kripto para arzını arttırır. Arz artınca kripto paranın fiyatı düşer, fiyatın düşmeye başladığını gören yatırımcılar da ellerindeki kripto paraları zarar edecekleri algısıyla panikle satarak zararlarını azaltmak isterler ve piyasadaki kripto para arzı daha çok artar. Bu durum, ilgili kripto para fiyatının daha çok düşmesini sağlar ve böylece spekülatör düşük fiyattan sattığı parayı daha büyük miktarlarda geri alır. Bu alımdan sonra talep arttığından kripto paranın fiyatı tekrar yükselir ve ilk durumda panik satışı yapmış olanlar zarar eder.

Dolayısıyla, piyasada ortaya çıkan her fiyat düşüşü veya artışı nedeniyle paniğe kapılmamak gerekir. Zira, bu yükseliş ve alçalışlar bir spekülatörden kaynaklanıyor olabilir. Bunu önlemek için, içinde bulunulan kripto para piyasasına ilişkin gelişmelerin çok yakından takip edilmesi gerekir. Kripto para ile ilgili herhangi bir gelişme yokken paranın fiyatında bir artış veya azalış ortaya çıkması genellikle spekülasyona işaret eder.

5.      Kripto sanal paranın kısa vadeli bir kar edinme aracı olmadığını unutmayın.

Son olarak; kripto sanal paranın, sanılanın aksine kısa vadede yüksek getiri elde edebileceğiniz bir fırsat kapısı olduğu yanılgısından uzaklaşın. Bu yaygın kanının aksine kripto para ekosistemi bir piyango oyunu değildir ve bu işe giren herkesin hemen bir getiri elde ederek yatırımını kısa vadede güçlendirmesi gibi bir şey söz konusu olamaz.

Yukarıda da değindiğimiz gibi kripto sanal paralar geleceğin para teknolojisi olmaya adaydır. Konuya bu açıyla yaklaşmak ve sektöre yapılacak yatırımın bu doğrultuda yapılması daha doğru bir yaklaşım olacaktır.