Türkiye’de yeni nesil kripto para takas merkezi Bitkapital

bitcapital

 

TL ile kripto para Bitcoin, Ethereum, Litecoin ve Bitshares BTS takasına ruhsat veren Türkiye’nin İlk Merkezsiz takas sitesi okunuşu TL geçiti olan Bitkapital, Bitshares (Merkezi olmayan borsa) altyapısıyla henüz güvenli ve şeffaf benzer vasat sunuyor. Platform, bulunan sistemlere nazaran değişik avantajları beraberinde getiriyor. Bu sitenin avantajlar ve dezavantajlarına yazımızın devamında değineceğiz.

Peki bu merkezi olmayan borsa kavramı neden demektir?

Öncelikle bu soruyu cevaplamakla başlayalım, henüz sonra Bitkapital örneği üzerinden sistemin Yeni kuşak Borsaların, Geleneksel Borsalara nazaran avantajlarına ve dezavantajlarına göz atalım.

Geleneksel olarak bütün dünyada borsalar birleşik düzenek işleticisi çeşidinden yürütülür. Al ve sat emirleri merkezi ancak sunucu tarafından eşleştirilir. Bütün emirler bu sunucularda barınır ve kuramsal olarak işleticinin kontrolündedir. Merkezi olmayan borsada ise alıcı ile satıcı arasında hiçbir aracı bulunmaz. İşlemler doğrudan kullanıcıdan kullanıcıya gerçekleşir. Özetle, alım-satım ve alma işlemleri aracı olmadan kullanıcılar arasında gerçekleşir.Hâlâ daha yeni olan bu teknoloji vasıtasıyla tüm işlemler sisteme üye olan kullanıcılar arasında gerçekleşir, ayrıca başka serverda barınmaz. Bu nedenle müdahale edilemez ve değiştirilemez.

Yeni nesil takas sisteminin avantajlarına ve dezavantajlarına geçmeden önce şunu belirtmekte fayda var. Her ne kadar mevcut merkezi borsalara alışkın olan kullanıcılar için zor görünse de bu sistemi anlamak için “farklı bir bakış açısına” ihtiyacınız olacak. Karşılaştıma yaparken lütfen yeni bir takas sisteminin içerisine girdiğinizi unutmayın. Her yeni teknolojide olduğu gibi eksiklikler ve aksaklıklar zamanla düzelecektir.

Avantajlar 

  • Geleneksel borsalarda varlıklar tamamiyle merkezi şirketin kontrolündedir. Çokça problem olarak çıkan örnekler; sitelerinin saldırıya uğraması ya da şirkette çalışan bir personelin hırsızlık yapması gibi hallerde kullanıcılar varlıklarını kaybedebilirler. Yeni kuşak merkezi olmayan borsada ise, kullanıcıların varlıkları bir merkezde depolanmaz. Her kullanıcıya ait cüzdan ve her bireyin kendi bakiyesi kendi cüzdhemen yer alır. Hiç bir güç Bitkapital’de dahil bu kullanıcı hesaplarında yer alan varlıklara erişemez ve el koyamaz.
    Geleneksel borsalarda bütün hakimiyet işletme yöneticisindedir, yani istediği kullanıcıya istediği miktarda “gerçekte var olmayan” para ya da varlıkları tanımlayabilir. İşlemler rastgele bir makam doğrulusunda denetlenmediği amacıyla, sistem içerisine gerçekte girmeyen Bitcoin ya da başka para birimleri, detaylı hesaplara tanımlanabilir ve fiyat üstünde spekülasyon yapılabilir. Yeni kuşak merkezi olmayan borsada ise, alım-satım prosedür emirlerinin tamamı blockchain’e kaydolur ve emirler blok ortamında yer alabilmek zorundadır.
  • P2P kavramı Bitcoin ve başka kripto paraların olmazsa olmazı ve en büyük özelliklerinden biri. Normalde Bitcoin gönderirken rastgele bir aracıya gereksinim duyulmaz, gönderim direkt olarak bir kullanıcıdan başka kullanıcıya ulaşır.  Başka bir ifadeyle, alış emri giren bir kullanıcıyla satış emri veren bir kullanıcının emirlerinin eşleştiğini düşünelim, gerçekte prosedür merkezi bir server yerine iki kullanıcının cüzdanları arasında gerçekleşir. Bitkapital şirketinin bu prosedürlerdeki rolü ise borsaya TL yüklemede lüzumlu olan TL geçidi olmaktır. Hesaplara yüklenen TL’ler platform üstünde Kapital ismini alır ve bu isimle temsil edilmektedir.
  • Merkezi olmayan borsa tamamiyle blockchain üstünde işlevini gerçekleştirmesine rağmen, alış ya da satış emirlerinin giriş süreleri geleneksel borsalara göre gerektiğince hızlıdır. Emir girildiğinde hemen derinlik tablosuna işlenir ve 3 saniye ortamında blockchain’de yayınlanır.
  • Yeni kuşak borsa üstünde sadece kripto para ya da varlık takasları yapılmıyor, bunların yhemen; oyun içi paralar, dijital ürünlerin şahıstan şahsa aktarılmasına dair sahiplik hakları gibi çoğu şey, blockchain üstünde tanımlanabilir ve finansal olmayan uygulamalar da geliştirilebilir. Örnek verecek olursak, bu borsalarda kripto varlık olarak futbol maçı bileti açıklamak mümkün. Bin şahıs kapasiteli bir maç amacıyla, toplam adedi 20.000 olan bir kripto varlık üretilirse ve maç kapısında herkesten o kripto varlıktan 1 adet geri istenirse, bilet sistemi çok daha şeffaf, basit takip edilebilir, hatalı yapma imkanının çok daha az bulunduğu, özetle çok daha itimat edilir bir ortama aktarılmış olur. Genellikle internet üstünde gerçekleşen etkinlikler (ör. seminerler, danışmanlık seansları, vs.) amacıyla son derece uygulanabilir olan bu sistem yeni kuşak merkezi olmayan borsalarda bulunuyor.
  • Yeni kuşak borsada “Gönder” alternatifi ile platform delegesi kullanıcılar, kendi aralarında varlık gönderimi yapabilir. Örneğin; A kullanıcısı B kullanıcısına takas prosedürü yapmadan direkt olarak BTC gönderebilir ve bu prosedür tekrar blockchain’e kaydolur.

Dezavantajlar (-)

  • Cüzdanların sorumluluğu kullanıcıların kendine aittir. Kullanıcılar kendilerine ait giriş bilgilerini kaybettikleri takdirde Bitkapital yöneticisi dahil olmak üzere, kullanıcı bir daha o hesaba ulaşamaz. Bu nedenle, TekAnahtar ve Şifre’lerin güvenilir bir kaç değişik ortamda saklanması önerilir. Bu hususta biz de sizi net bir şekilde uyarmak istiyoruz. Eğer cüzdan güvenilirğini sağlayamayacağınızı düşünüyorsanız sistemi muhakkak kullanmayın. Çünkü aynen Bitcoin’de bulunduğu gibi Bitkapital üstünden oluşturduğunuz hesaba ulaşım şifrenizi ve tek anahtarınızı kaybederseniz bunun geri dönüşü yoktur.
  • Geleneksel borsalara göre yeni kuşak borsaların tüketimi daha zahmetlidir ve tecrübeli kullananlara hitap eder. Ancak deneyimleyen tecrübesiz kullanıcılar ilk etapta zorluk yaşasa da bir kaç prosedürden sonra rahatlıkla sisteme alışabilirler.